Air Cuan Dubh Drilseach

Never Let Me Go

Air a phostadh An Dùbhlachd 14, 2014 le lasairdhubh

Am measg nan leabhraichean ficsean-saidheans as fheàrr leam, tha Never Let Me Go le Kazuo Ishiguro. Tha Ishiguro ainmeil mar fhear dhe na h-ùghdairean litreachail as buadhaich ann am Breatainn, a choisinn an Duais Booker airson Remains of the Day, agus iomadh urram eile. Is geal a choisinn Ishiguro na h-urraman aige. Cha do thachair mi ri neach a leugh Never Let Me Go nach robh air an deargadh gu domhainn leatha. Tha an sgrìobhadh innte àlainn agus an sgeulachd neo-stràiceil, fìor agus drùidhteach truadh. Bha mi fhathast a’ meòrachadh air an leabhar mìosan as dèidh dhomh crìoch a chur air. Mholainn gu mòr e.

Chunna mi am fiolm dhen nobhail an toiseach, mus do leugh mi an nobhail fhèin; an rathad ceàrr is docha, ach cha chreid mi gun do rinn e diofair. Fhuair mi barrachd às an leabhar air sàilleabh ’s gum faca mi am fiolm an toiseach. Cha channadh tu sin mu dheidhinn mòran fiolmaichean stèidhichte air nobhailean soirbheachail, ach ’s e comharra air cho math ’s a tha am fiolm nach eil e a’ toirt air falbh bhon a gheibhear bhon nobhail, ach ga rìribh, a’ cur ris. Feumas gu bheil an deagh eadar-theangachadh a rinneadh bho nobhail gu fiolm na thoradh air comas an sgrìobhadair sgriobt, Alex Garland. Tha Garland na sgrìobhadair ficsean-saidheans e fhèin. Sgrìobh e an nobhail nuadh diostòpach, The Beach, agus na sgriobtan do 28 Days Later agus do Sunshine. Tha e soilleir gun robh Garland gu math dìleas agus faiceallach nuair a rinn e an tionndadh air Never Let Me Go gu sgriobt fiolm, agus a rèir coltais, tha an dìleas sin stèidhichte air càirdeas fada eadar an dithis ùghdair, mar a mhinich iad ann an agallamh a rinn iad goirid an dèidh dhan fiolm tighinn a-mach:

Is fhiach an t-agallamh air fad a choimhead. Tha an còmhradh eadar na h-ùghdaran smaoineachail agus tha e gu sònraichte inntinneach cluinntinn na thuirt iad mu fhicsean-saidheans anns a’ chiad còig mionaidean. Tuigear gun robh e rud beag doirbh do chuid aideachadh gur e ficsean-saidheans a th’ ann an Never Let Me Go. Anns an lèirmheas aice anns an New York Times, bha Sarah Kerr air a maslachadh gun sgrìobhadh ùghdair litreachail cho cliùiteach ri Ishiguro ann an genre cho ìorasal ri ficsean-saidheans:

The setup is so shocking — in such a potentially dime-store-novel way — that it’s hard to believe at first that it issued from Ishiguro’s desktop. Has one of our subtlest observers gone to pulp? […] Is he setting up house in a pop genre — the sci-fi thriller — in order to quietly upend its banal conventions, as he did with the manor-house elegy in ”The Remains of the Day” and the detective yarn in ”When We Were Orphans”?

Tha rudeigin truadh èibhinn mun tàmailt àrdanaich a ghabh Kerr an seo, cinnteach nach biodh an gaisgeach litreachail aice a’ sgrìobhadh gu dìreach agus gun chleas ann am ficsean-saidheans. Dh’fheumadh gun robh adhbhar eile aige, shaoil i, agus gu dearbh, aig a’ cheann thall, bha Kerr am beachd gun do ghabh Ishiguro ri cunnart sgrìobhadh ann am ficsean-saidheans airson maith na sgeulachd aige, gun do chleachd e an genre ìorasal air adhbharan ealtanta uasal, mar chothrom beachdachaidh air fèin-aithne agus air nàdar cuimhne. Ach an e rud ùr a tha seo, na beachd? Nach eil fèin-aithne agus cuimhne ri chèile nam prìomh chuspairean ann am mòran ficsean-saidheans? Is iongantach cho deiseil ’s a tha cuid beachdachadh air fiach ficsean-saidheans agus iad dearg aineòlach mu fhairsaingeachd an genre.

Ach chì sinn anns a’ bhideo gu h-àrd gun robh beachd fada nas subailte agus fosgailte aig Ishiguro fhèin na bh’ aig Kerr, gun robh e deònach aideachadh nach robh e cho fiosraichte ri Garland mu dheidhinn ficsean-saidheans agus gun robh an sgarradh eadar ficsean-saidheans air an dàrna làimh agus ficsean litreachail air an làimh eile faoin agus gun cus brìgh co-dhiù.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | 1 bheachd

Iompaireachd na Radch

Air a phostadh An Dùbhlachd 5, 2014 le lasairdhubh

Rinneadh gàirdeachas mòr ris a’ chiad nobhail le Ann Leckie, Ancillary Justice, nuair a thàinig i a-mach an clò an-uiridh. Bha Ancillary Justice gu h-iongantach soirbheachail. Choisinn an nobhail na trì duaisean a bu mhotha ann am ficsean-saidheans ann an 2014: Duais Hugo, Duais Nebula agus Duais Arthur C. Clarke, agus a bharrachd air càileachd an sgrìobhaidh innte, rinneadh mòran iomraidh air a’ choltas eadar Ancillary Justice agus an t-opra-fànais aig Iain M. Banks. Dhùisg an coimeas ri Banks m’ aire gu sònraichte, agus nuair a thàinig an darna nobhail aig Leckie a-mach o chionn greis, Ancillary Sword, ghabh mi an cothrom an dà nobhail a leughadh, tè mu sheachd.

’S e Acillary Justice agus Ancillary Sword a’ chiad dà nobhail ann an sreath de thrì, suidhichte ann an siobhaltas eadar-reultach dan ainm, Iompaireachd na Radch, fo cheannas aintighearna a tha beò mar inntinn-lìonraidh air a sgaoileadh eadar iomadh corp clonnaichte. Tha an sgeulachd san dà nobhail a’ leantainn corp daonna a tha na ealamaid de dh’inntinn luinge-fànais tùrail, Justice of Toren, agus i air tòir dìoghaltais air feall a dh’fhulaing i. Leughar bhon toiseach cuspairean a tha gnathasach anns na nobhailean Cultar aig Banks — longan-fànais tùrail agus inntinnean-lìonraidh — ach cuideachd, coltach ri Banks, tha Leckie a’ cleachdadh ficsean-saidheans mar chothrom cnuasachaidh air ceistean mòra a thaobh teicneòlas, saiceòlas agus nàdar a’ chinne-dhaoine.

Cha do rinn a h-uile duine moladh air an taobh seo dhen obair aig Leckie. Sgrìobh Nina Allan ann an Arcfinity gu bheil “the ideas contained in Ancillary Justice seem disappointingly simple: empires are evil, class systems are oppressive, absolute power corrupts absolutely.” Ach ann an da-rìrirbh, an e sin na h-uile a fhuair Allan àiste? Cha chreid mi gun do leugh Allan is mi fhìn an aon nobhail. Dhomhsa dheth, bha an coluadair eadar na caractaran aig Leckie so-chreidsinn agus ioma-thaobhach. Le bhith a’ leantainn inntinnean-lìonraidh sa chiad phearsa, tha Leckie a’ togail cheistean inntinneach mu fhèin-aithne agus mu shaor-thoil nach gabhadh togail gu furasta ann an genre sam bith eile. Agus a chionn ’s nach eil cultar na Radch ag aithneachadh gnè, tha an t-aithrisiche a’ cleachdadh an riochdair bhoireann, ’she’, air a h-uile duine, nòs a nì an leughadh beagan mì-chinnteach an toiseach, ach an uair sin, fosgailte agus saor. Is iognantach cho cudromach ’s a tha gnè dhuinn ann an tuisgsinn aithris, agus cho eadar-dhealaichte ’s a tha aithris nuair nach eil gnè na phàrt dhith.

Chan eil e cothromach coimeas a dhèanamh eadar Leckie agus ùghdar cho stèidhite ri Banks, is dòcha, ach leis cho coltach ’s a tha cùraman agus cuspairean an dithis ùghdair, tha e inntinneach faicinn far nach eil iad co-ionnan. Chan eil an aon àbhachd dhorcha aig Leckie ’s a bh’ aig Banks. Ann an corra àite far an do dh’fheuch Leckie fella-dhà, cha do dh’obraich i. Agus mar sin, tha an aithris aig Leckie nas dorcha na Banks. Tha an taobh a bharrachd sin aig Banks, an àbhachd dhorcha, ga fhàgail fhathast gun chosmhail, agus tha èis na h-àbhachd sin a’ fàgail an sgrìobhaidh aig Leckie beagan nas dìrich, far a bheil Banks carach agus nas doimhne. Cuideachd, chan eil an aon ùidh ann an susbaint an teicneòlais aig Leckie. Tha Leckie a’ cosg mòran a bharrachd fhaclan air an dàimh eadar na caractaran, agus nas lugha air dealbhadh an t-saoghail a chruthaich i. Chan eil mòran beachd againn air coltas nan longan, mar eisipleir, no cruth nan stèiseanan-fànais anns a bheil mòran dhen sgeulachd san dà nobhail a’ dol air adhart. Ach anns an dòigh seo, tha e soilleir gur e saiceòlas agus dàimhean eadar-phearsanta na cuspairean as cudromaich do Leckie, seach teicneòlas per se.

Tha an dà nobhail air an sgrìobhadh gu cuimir, ach chanainn gu bheil Ancillary Justice nas fheàrr na Ancillary Sword. Bha Leckie mu shia bliadhna ri sgrìobhadh Ancillary Justice — ga tòiseachadh ann an NaNoWriMo is coltach — ach thàinig Ancillary Sword a-mach taobh a-staigh bliadhna as a deidh; aithnichear an ùine a choisg i air a’ chiad tè. Cuideachd, mar darna nobhail ann an sreath de thrì, tha Ancillary Sword a’ faireachdainn car coltach ri drochaid seach nobhail fa leth, agus tha sin do-sheachanta is dòcha. Mheal mi Ancillary Sword co-dhiù agus tha mi a’ dèanamh fiughair mhòr ris an treas nobhail. Air fianais a ciad dà nobhail, tha Lechie a’ dol a thogail air an dìleab a dh’fhàg Banks, ach anns an dòigh aice fhèin a tha uile gu lèir drùidhteach agus ùr.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | 1 bheachd

Orion

Air a phostadh An t-Samhain 29, 2014 le lasairdhubh

OK, a’ hype air fad gu aon taobh, feumaidh mi aideachadh gun robh e àibheiseach craicte am Millennium Falcon fhaicinn a-rithist, ceòl John Williams a’ cluich fhad ’s a thug i dubh ionnsaidh air dà TIE fighter. Dhìth hagh! Tha mi air bhioran a-nis, ach dìos-o, 13 mìosan ri feitheamh gus am faic sinn am fiolm fhèin; tha sin fada. Gu fortanach, thàinig trailer eile a-mach an t-seachdain-sa a’ sanasachadh fìor long-fhànais, agus cha leig sinn leas fuireach ach beagan làithean gus a faicinn. An ath sheachdain, bidh an long-fhànais ùr, Orion, a’ dol suas air a’ chiad seòladh aice, gun sgioba, air muin rocaid tomadach mòr, an Delta IV Heavy. Air cho titheach ’s a tha mi air a’ Falcon, tha deuchainn Orion nas tarraingich buileach. ’S e seo an long-fhànais, thathar an dòchas, anns an nithear misean daonna gu Màrs, agus air an Diardaoin seo, an 4mh dhen Dùbhlachd, aig 7.05 am Florida (12.05 pm Slèite; 4.05 am Seattle), togaidh Orion oirre air siubhail ceithir uair a thìde, le dà chuairt air an Talamh, agus i a’ dol cho àrd ri 3,600 mìle os cionn na Talmhainn mus tig i sìos a-rithist sa mhuir, goirid ri San Diego, California. Tha e cudromach gun tèid an deuchainn gu math. Is fhada bhon a rinn an cinne-daonna iomairt seachad air cuairt-thalmhainn ìosail: 42 bliadhna bhon a chaidh Apollo 17 air a’ mhisean mu dheireadh againn dhan Ghealaich. Leis cho cosgail agus connspaideach ’s a tha miseanan daonna dha na speuran, tha mòran a’ crochadh air soirbheas na deuchainn Diardaoin. Chithear an seòladh air fad ga chraoladh air NASA TV.

Iar-sgrìobhadh:

Mar ro-shealladh air na h-eachdraidhean a dh’fhaodadh a bhith ron chinne-dhaonna anns an rian-ghrèine againn, chruthaich Erik Wernquist fiolm goirid ficsean-saidheans, Wanderers, a’ taisbeanadh dhaoine a’ rannsachadh, a’ tàmh, agus is coltach, a’ cluich ann an iomadh àite air feadh nam planaidean as fhaisge oirnn. Tha an rian-grèine againn cho mòr agus làn phlanaidean; tha am fiolm aig Wernquist a’ cur nar cuimhne nach leig sinn leas seòladh gu rionnagan eile fada air falbh gus saoghalan ùra a rannsachadh. Tha mòran iongantasan rin rannsachadh air an starsnaich againn fhìn. Thoir buaidh Orion!

Via io9.com.

Air a phostadh ann an fànas, Ficsean-saidheans | Sgrìobh beachd

An Lìon A-Muigh

Air a phostadh An t-Samhain 20, 2014 le lasairdhubh

An dèidh na dh’ionnsaich sinn o chionn greis mu dheircneachadh riaghaltais air an eadar-lìon, tha mòran air beachdachadh air a’ cheist, dè thig an dèidh a’ chiad dreach dhen eadar-lìon? Dè bhios anns an eadar-lìon 2.0 mar gum b’ eadh? A bheil dòigh ann lìon nas tèarainte a thogail, ach cuideachd, lìon a bhios nas fhosgailte, lìon a bhios nas coltaich ris an t-seann lìon shaorsail a bha againn aig an toiseach, tràth anns na naochadan, no a bheil na làithean geala sin air falbh gu sìorraidh?

Tha iomadh ro-innleachd air am moladh gus eadar-lìon fosgailte tèarainte a thogail, ach tha an tè a tha ga moladh anns an iomairt Indiegogo gu h-àrd, Lantern, gu sònraichte inntinneach air sàilleabh ’s gu bheil i a’ tabhainn lìon a bhios, an dà chuid, gun urra agus uile-làthaireach. ’S e lìon aon-sligheach a th’ ann, anns an t-seagh gun urrainnear dàta a luchdachadh sìos gu coimpiùtair tro shiostam de shaideilean, Outernet, ach chan urrainnear dàta a luchdachadh suas air ais dhan lìon. Chan e siostam-conaltraidh a th’ ann an Lantern/Outernet, mar an t-eadar-lìon a th’ againn a-nis, ach siostam airson sgaoileadh fiosrachaidh a-mhàin.

Ged a tha e coltach gur e laigse a tha seo, bho shealladh eile, ’s e neart a th’ ann. Air sàilleabh gur e lìon aon-sligheach a th’ ann, tha an lìon uile gu lèir gun urra agus tèarainte; chan fhaic an riaghaltas dè tha sibh a’ coimhead air Outernet. Cuideachd, air sàilleabh ’s gu bheil an lìon stèidhichte air sreath de shaidealan seach uèirean fiosaigeach, chan urrainn do riaghaltas ann an aon dùthaich caisg a chur air susbaint Outernet, gu furasta co-dhiù. Agus leis a’ ghlacadair, Lantern, bidh e comasach lìon ùr saor a’ sgaoileadh air feadh na cruinne, do dh’àiteachan gun eadar-lìon fiosaigeach, no eadhan gun dealain. Tha Lantern a’ tighinn le pannalan-grèine beaga agus aon uair ’s gun leudaichear an siostam le barrachd shaidealan, thèid Lantern a chleachdadh àite sam bith san t-saoghal.

Seo lìon sìmplidh, tèarainte agus gun chrìochan — dè ur beachd? An e seo am fuasgladh, no pàirt dheth co-dhiù?

Via boingboing.net.

Air a phostadh ann an Uncategorized | 1 bheachd

Fèin-aithne, daonnachd no cumhachd?

Air a phostadh An t-Samhain 14, 2014 le lasairdhubh

Ann am beachd mòran, tha Bladerunner na mheòrachadh gun chosmhail air a’ cheist, dè tha e a’ ciallachadh a bhith daonna? Ach anns a’ bhideo gu h-àrd, tha an Nerdwriter air moladh, aig ìre nas doimhne, gu bheil Bladerunner a-mach air ceist eile, ciamar a lorgas sinn ar fèin-aithne anns an t-saoghal nuadh? Agus bho mo thaobhsa, mholainn, nas motha na fèin-aithne no daonnachd, gur ann mu dheidhinn cumhachd a tha Blade Runner. Chithear nach do rinn aon duine taghadh saor anns a’ fiolm, ach an Replicant, Roy Batty, aig an deireadh nuair nach do mhuirt e am Bladerunner, Rick Deckard. Bho Deckard gu Bryant, Rachael, J.F. Sebastian, agus na replicants uile — tha gach caractar fo smachd cuideigin eile. Tha beatha ann am Bladerunner air a bogadh ann an cumhachd, an dà chuid cumhachd follaiseach agus cumhachd falaichte, agus saoilidh mi gu bheil am fiolm a’ faighneachd nan ceistean, a bheil duine againn ga-rìribh saor anns an an t-saoghal nuadh, agus dè a’ bhuaidh aig teicneòlas air a’ chùis, gar saoradh is dòcha, no gar tràilleachadh barrachd?

Via Laughing Squid.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | 4 beachd(an)

The Bridge Trilogy le William Gibson

Air a phostadh An t-Samhain 5, 2014 le lasairdhubh

’S e clasaic saibeir-punc a th’ ann an Neuromancer le William Gibson. Chaidh a foillseachadh ann an 1984, còrr is deicead mus do dh’fhill an t-eadar-lìon a-steach do gach ceàrn dar beatha, ach coltach ri fiosaiche, rinn Gibson ro-thaisbeanadh tràth agus eagalach cuimseach ann an Neuromancer air an t-saoghal shaibeirneatach ri teachd. Thuig Gibson gum fàsadh saibeir-spàs a cheart cho iomadach agus farsaing ri spàs fiosaigeach, agus mheòraich e air a’ bhuaidh a bheireadh an saoghal ùr seo air ar beatha anns an t-saoghal as aithne dhuinn. Thug soirbheas Neuromancer cliù mòr do Gibson mar fhear de na h-ùghdaran a bu chudromaich a tha air foillseachadh ann am Beurla anns na fichead bliadhna mu dheireadh, agus bhon uair sin, lean e air a’ sgrìobhadh mòran nobhailean buadhach eile suas chun an latha an-diugh.

Nis, an seo, feumaidh mi m’ aineolas aideachadh a-rithist. A bharrachd air Neuromancer, cha robh mi air mòran eile le Gibson a leughadh, gus an do leugh mi, o chionn ghoirid, a’ chiad dà leabhar anns a’ Bridge Trilogy aige: Virtual Light (1993) agus Idoru (1996). Ged nach eil iad cho ùr-ghnathasach ri Neuromancer is dòcha — is iomadh ùghdar a-nis a tha air sgrìobhadh mu bheatha anns an lìonraidh — saoilidh mi gu bheil iad fiù ’s nas fheàrr na Neuromancer mar nobhailean.

Tha an sgrìobhadh aig Gibson gu h-obann a’ cur sgrìobhadh Raymond Chandler gam chuimhne: cànan sradagach teann le coslachdan èibhinn geura gam breacadh mun cuairt. Seo mar a mhìnich e bobhla ramen sràide ann an Tokyo:

… dyed pink slices of mystery meat, thin as paper, basked atop a sargasso of noodles.

…a saragasso of noodles — aibhseach math! Agus tha an coltas eadar Chandler agus Gibson a’ dol nas doimhne na cànan. Ghluais Gibson bho na Stàitean do Chanada ri linn cogadh Vietnam. Tha e a-nis a’ fuireach ann an Vancouver, agus coltach ri Chandler, tha Gibson a’ sgrìobhadh bho shealladh à Taobh Siar Aimeireaga. Tha Virtual Light suidhichte ann an SF agus LA, agus Idoru ann an Tokyo, Seattle agus LA, le Gibson a’ toirt sealladh dhuinn air an t-saoghal ùr saibeirneatach mar a tha e a’ fàs agus a’ leasachadh anns na bailtean mòra sìor-nuadh air iomall a’ Chuain Shèimh.

Tha na sgeulachdan a’ gluasad gu sgiobalta luath anns an dà nobhail, a’ leum bho annas ùr gu annas ùr gun tàmh, le prìomh charactaran domhainn boireann aig ceann ghnothaichean anns an dà nobhail cuideachd. Tha an nobhail mu dheireadh anns an t-sreath, All Tomorrow’s Parties (1999), air òrdugh a-nis agus tha mi a’ dèanamh fiughair mhòr rithe. Bidh mi ga leughadh aig an deireadh-sheachdain. Na innsibh dhomh dè thachras!

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans, saibeirneatachd, SF | 2 beachd(an)

Cudromachd Ficsean-Saidheans

Air a phostadh An Dàmhair 9, 2014 le lasairdhubh

O chionn ghoirid, thachair mi ris a’ bhideo seo le Iain M. Banks is e a’ bruidhinn mu dheidhinn ficsean-saidheans. ’S fhiach e a’ bhideo air fad a choimhead, ach is fìor thoil leam an earrann seo [1.30 a-steach]:

I’ve said for years that I think science fiction is the most important genre because it is the only one that deals quite specifically with the effects of change, both on an individual and a society level, and that has mattered very fundamentally since the Industrial Revolution. Until the Industrial Revolution, people tended to die in the same society as they’d been born into. […] Once the Industrial Revolution hit, suddenly, no one who lived a normal lifespan died in the same society they were born into. […] It’s the shock of the new, the shock of change, that science fiction deals with. And a lot of the time it doesn’t live up to this high standard, and I don’t think that my SF necessarily does all the time either, but in a sense, it has that unique capability amongst genre that it deals with something very important and that is effecting us all the time, and increasingly.

Tha mi air a bhith a’ meòrachadh air a’ bheachd sin: nach bàsaich sinn anns an aon chomann anns a rugadh sinn, agus a’ smaoineachadh air mo bheatha fhèin, cho diofraichte ’s a tha cùisean bhon a bha mi nam bhalach òg, cho mòr ’s a dh’atharraich an comann againn ann an dìreach dà fhichead is beagan bhliadhnaichean, chan ann a-mhàin a thaobh teicneòlas, ach cuideachd, a thaobh ideòlas agus sructar ar comainn. Bidh mi a’ smaoineachadh orm fhìn mar chuideigin reusanta sùbailte agus adhartach, ach fhathast, bidh astar a chaochlaidh gam fhàgail aig muir aig amannan. Agus mar a thuirt Banks, tha an caochladh seo a’ sìor luathachadh.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | 3 beachd(an)

The Dispossesed

Air a phostadh An Dàmhair 3, 2014 le lasairdhubh

Nuair a bha mi aig an Saltire Speakeasy ann an Dùn Èideann o chionn dà mhìos, chuir mo charaid, Beth, ceist orm mu Ursala Le Guin. Ceist mhath a bh’ ann, mu fhicsean-saidheans agus mu phoileataics anarcach, ach dh’fheumainn aideachadh aig an àm nach robh mi air Le Guin a leughadh fhathast. Mo nàire!

Mar sin, nuair a bha cothrom agam, cheannaich mi leth-bhreac de The Dispossessed le Le Guin agus leugh mi i. ’S e The Dispossessed an nobhail utòpach, anarcach as cudromaich ann am ficsean-saidheans is dòcha, is i a-mach air càraid phlanaidean, tè na dachaigh do choileanaidh anarcach air an darna taobh (Anarres), agus tèile air a roinn eadar riaghaltasan calpach agus comannach air an taobh eile (Urras). San nobhail, tha sinn a’ leantainn aon anarcach, Shevek, a tha na fiosaigiche, agus e a’ siubhail bho Anarres gu Urras gus eòlas fiosaics (agus poileataics) a sgaoileadh eadar an dà phlanaid.

Tha an sgeulachd a’ leum air ais agus air adhart eadar Anarres agus Urras, agus aig a’ cheart àm, a’ leum air ais agus air adhart tro thìm. Tha an aithris neo-dhìreach seo a’ toirt cothrom do Le Guin an comann ùtopach air Anarres a thaisbeanadh mean air mhean tron sgeulachd fhèin, gun a bhith a’ milleadh na h-aithris le cus mìneachadh. Tha cruth na sgeulachd fhèin inntinneach, oir, ann an seagh, chan eil cus a’ tachairt ann an ruith na nobhail. ’S e nobhail mheòrachail, fheallsanachdail a th’ ann, le glè bheag de dh’eachtradh innte agus mòran cnuasachaidh air poileataics, beatha agus nàdar mic-an-duine. Ach a dh’aindheoin sin, bha mi air mo bheò-ghlacadh. Tha an stoidhle aig Le Guin gu math lom, agus tha sin a’ cur gu mòr ris a’ mhìneachadh aice air a’ chomann anarcach air Anarres agus ris an dealbh aice air nàdar a’ phrìomh charactair, Shevek, a tha na dhuine de bheagan fhaclan, beò air oir na coimhearsnachd aige gu h-ìre.

Agus ged is e nobhail anarcach utòpach a th’ anns The Dispossessed gu cinnteach, chan e utòpas glan a th’ ann idir; tha trioblaidean aig comann Anarres, trioblaidean a tha ag adhbharachadh easaonta, agus sin tè dhe na cuspairean as inntinnich innte: dè thachras ann an comann anarcach an dèidh an aramaich? An dèidh dà cheud bliadhna agus iomadh ginealach, dè na h-atharraichean a thigeadh air comann anarcach agus dè na dùbhlanan a bhiodh romhpa?

Mheal mi The Dispossessed gu mòr. Nuair a thig e gu ficsean saidheans anarcach, cha chreid mi gu bheil beat air na nobhailean Culture aig Iain M. Banks, ach mholainn The Dispossessed gu mòr, agus tha mi a’ dèanamh fiughair ris na nobhailean eile aig Le Guin a leughadh a dh’aithghearr.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | 2 beachd(an)

Drilseach!

Air a phostadh An t-Sultain 16, 2014 le lasairdhubh

Beagan mhìosan air ais, sgrìobh mi gun robh cothrom agam tachairt ris a’ chòmhlan, Drilseach, anns an stiùideo, agus iad a’ clàradh òrain ùir don chlàr-chruinneachaidh, New Wave of the Grave New Beat, a chaidh a chur air dòigh le Our Future Records. Uil, fhuair mi post-d bho Dhrilseach an-diugh fhèin, agus na chois, bha Mp3 dhen òran, uile deiseil agus a’ ròcadh gu cruaidh! Èistibh ris gu h-àrd, agus seo na faclan:

Luathas-teichidh

Cha ghabh e creidsinn, ach a h-uile col’as gu bheil sinn ann,
An rocaid a’ siubhail tron iarmailt ’s an ùine a’ fàs gann,
Cha bu lèir dhomh na bha romham, ach rug mi air co-dhiù,
Cunnairt agus cruadal, seall air na rinn thu!

Ò Shàil, na bi diombach, chan e mo choire-sa a th’ ann,
Cha do thagh mi a bhith far a bheil mi a-nis, lag ’s fann,
Gath-plasma tro mo bhroilleach, cleasan-teine ro mo shùil,
Dlùth-charaid dhomh a’ losgadh orm, gun rian is gun diù.

’S ge be càit am bi an t-slighe seo gam fhàgail, (luathas-teichidh)
’S ge be càit am faic mi thu a-rithist, (luathas-teichidh)
’S ann ortsa a bhios mi a’ bruadair am measg nan speuran.
Luathas-teichidh, cho luath ri mo chridhe.

Ghoid sinn rocaid, leth-chrogall air ar tòir,
Domhainn ann am fànas, an ruig sinn an stèisean beò?
Rìosa, leanaidh mi thu, gu crìch, ge be càit,
Ach dè bha thusa a’ smaoineachadh, gar cur ann an cunnart bàis?

Dìos-o, na bi gòrach, bidh a h-uile rud ceart gu leòr,
Seòlaidh sinn tro na rionnagan is togaidh sinn ùpraid mhòr,
Nì sinn beatha ùr, a-mach air planaid chèin,
Ach beatha ann am prìosan, le sin cha dèan mi rèit’!

A rèir coltais, ’s e seo a’ chiad òran ann an opra-ròc a tha Drilseach a’ sgrìobhadh stèidhichte air an sgeulachd ann an ACDD, agus an duan gu h-àrd a-mach air na thachras anns a’ chiad chaibidil, Luathas-teichidh. ’S e ‘Opra-cruaidh Nuadh’ a tha iad a’ cur air an stoidhle aca. Cluinnidh tu Sàl agus Rìosa a’ bruidhinn air a’ chruaidh-chas anns a bheil iad, agus air an drochaid, cluinnidh tu beagan fhaclan às an leabhar fhèin: na freiceadain shìos air Roghail a’ gairm air an rocaid fhad ’s a tha i a’ blosgadh air falbh gun dùil. Thuirt Drilseach gun robh iad gu sònraichte taingeil do ChLÀR (agus mar sin Ùr-Sgeul) airson na taic a fhuair iad bhuapa leis na faclan.

Tha an t-òran dìreach sgoinneil nam bheachd, agus tha mi a’ dèanamh fiughair mhòr ris na h-òrain eile. Thuirt Drilseach gum bi an t-òran, Luathas-teichidh, ri fhaighinn saor-san-asgaidh gu diditeach ann an greis bheag, neo air CD an ceann mìos no dhà. Cuiridh mi ceanglaichean suas an seo cho luath ’s a tha fios agam càit a gheibhear grèim orra.

’S urrainnear an CD a cheannach a-nis aig:

24/10/2014 Bandcamp

27/10/2014 BASE ann an Tokyo

Air a phostadh ann an ceòl, Ficsean-saidheans, punc | 2 beachd(an)

Deuchainn rocaid cheart … ùpraid is làn-sgrios!

Air a phostadh An t-Sultain 2, 2014 le lasairdhubh

Cheannaich mi rocaid seachdain sa chaidh, tè bheag, seann-sgoil, dha ainm “Yankee” le Estes, mar na rocaidean beaga a chuir mi suas nuair a bha mi nam bhalach òg. Tha mi an dòchas a cur ri chèile agus a cur suas ann an Uibhist nuair a tha mi an sin an ath mhìos. Tha rocaideachd neo-dhreuchdail gu math spòrsail mar chur-seachad, agus tha mi an dòchas gun ath-bheothaich an rocaid seo an neard òg annam a-rithist.

Ged a bhios an Yankee agam cumhachdach agus a’ dol cho àrd ri mìle troighe leis an einsinn as motha, chan eil i faisg air na rocaidean a tha gan togail leis na saidheantairean rocaid neo-dhreuchdail saor-thoileach aig Copenhagen Suborbitals. ’S e buidheann neo-phrofaid a th’ annta agus tha iad ag obair gus cuideigin a chur suas gu fànas gun taic riaghaltais. Coimheadaibh air an deuchainn rocaid mu dheireadh aca. Làn-sgrios iomlan — uabhasach math!

Tha e brosnachail faicinn gu bheil cuid a’ feuchainn ri siubhail dha na speuran gun taic bho riaghaltas mòr, ach cuideachd, gun mhiann profaid aca nas motha. Gu ruige seo, tha fànas air a bhith glèidhte eadar riaghaltasan mòra agus na h-os-bheartaich. Ma shoirbhicheas le CS, bidh iad a’ fosgladh nan speuran do bhuidhnean neo-phrofaid, agus le sin, do dhaoine àbhaisteach. Tha iad glan chraicte, ach tha mi an dòchas gun tèid e leotha. Seo cruinneachadh de bharrachd dhe na deuchainnean aca:

via laughingsquid.com

yankee PS. Thàinig seo an-diugh sa phost! Ù hù! Chì sibh gu bheil i air a sanasachadh gun tèid i cho àrd ri 1700 troighe. Tha sin craicte. Cha chreid mi gum faigh thu air ais i ma thèid i cho àrd ri sin. Ma dh’fhaoidte gun ceannaich mi einseannan nas lugha cuideachd, dhan chiad seòladh no dhà, mus cuir mi dhan ghealaich i. An rud as fheàrr ma deidhinn, tha i uile gu lèir sean-sgoil. Cheannaich mi tèile a chionn greis, agus bha i anns an nòs ùr, làn plastaig, agus nach do bhris mi i ga cur ri chèile. Ach an tè seo, thèid na h-itean a ghearradh a-mach a piosan fiodha-balsa agus thig i sìos le stiall fhada dhearg seach le paraisiut — dìreach mar a’ chuid a thog mi nam àrach òg. Agus seallaibh: thig i le “pocket rocket card”! Ù hù!