Na Duaisean Litreachais 2020: Diardaoin, 16 an t-Sultain, 7f

Thèid na Duaisean Litreachais Ghàidhlig a chraoladh beò air youtube a-màireach. Tha Às na Freumhan air geàrr-liosta na duaise aig Dòmhnall Meek am bliadhna. Bithibh ann no bithibh fann!!

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

Geàrr-Liosta Duais Dhòmhnaill Meek

Tha e na urram mòr dhomh gun do chuireadh Às na Freumhan ri geàrr-liosta Duais Dhòmhnaill Meek am bliadhna! Mealaibh ur naidheachd air a h-uile ùghdar air an liosta!!

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

Cosg cidhis, a chlibire!

CosgCidhis

Dealbh | Posted on by | Sgrìobh beachd

Bailtean nan Gàidheal

bal element in Scottish placenamesRi linn Covid19 is a bhith fo ghlais aig an taigh, chuir mi an dealbh seo ri chèile dha Uicipeid, agus shaoilinn gun cuirinn suas an seo e cuideachd. Seo ainmean àite leis an eileamaid ‘bal’ (baile) annta agus a sheallas cho farsaing ’s a bha tuineachadh nan Gàidheal anns na meadhan-aoisean. Thog mi a’ chuid as motha dhe na dàta bho McNeill agus MacQueen (a fhuair iad bho W. F. H. Nicolaisen o thùs), agus le beagan a bharrachd dhàta bho Dixon. Abair obair! Bha mi uairean is uairean ga chur ri chèile ann an Gimp, ach thàinig e a-mach glè mhath, saoilidh mi. Sgaoil fad is farsaing e ma thogras!

Dixon, Norman, 1947, The place names of Midlothian, PhD diss., University of Edinburgh.

McNeill, Peter agus Hector L. MacQueen, 2000, An Atlas of Scottish History to 1707, 2000, Edinburgh: Scottish Medievalists.

Air a phostadh ann an Uncategorized | Sgrìobh beachd

Carson nach sgrìobh mi nobhail?

Am bliadhna, fhuair mi cothrom bhideo a chlàradh dhan fhèis sgrìobhaidh, StoryCon, agus seo e! ’S e seo a’ chiad bhideo dhen ghnè seo a rinn mi a-riamh, ga chlàradh air an iPad agam agus ga dheasachadh anns a’ phrògram dheasaiche-bhideo thùs-fosgailte, OpenShot. Thug e fada ro fhada. Bha e gu sònraichte doirbh na fo-thiotalan a dhèanamh, ach tha mi car moiteil às, mar a’ chiad oidhirp agam. Dè ur barail?

’S e fèis sgrìobhaidh a th’ ann an StoryCon do dheugairean ann an Alba, agus tha i ga cumail an-dè agus an-diugh, air loidhne am bliadhna leis an dùthaich fo ghlais fhathast. Rinn iomadh ùghdar bhideoan dhi, agus gheibhear iad uile air an làraich youtube aca a-nis.

Air a phostadh ann an naidheachd | 4 beachd(an)

Robotan … agus cat!


Nan dèante geama gu sònraichte dhomhsa, bhiodh e dìreach coltach ris an fhear ùr seo, Stray. Anns a’ gheama, tha a’ cluich cat a tha air chall ann am baile saibeir-punc, làn robotan, agus feumaidh tu do shlighe dhachaigh a lorg. Ro mhath! Chan eil e a-mach fhathast; tha iad a’ bruidhinn mu 2021, ach gu dearbh, tha mi a’ dol ga fheuchainn.

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans | Sgrìobh beachd

Eadar-theangachadh Os-theacsail

speuradair a' leughadh

Tha mi air mo dhòigh ghlan innse gun do rinneadh eadar-theangachadh de Air Cuan Dubh Drilseach gu Gàidhlig na h-Èireann!

Chan eil sinn buileach cinnteach fhathast cuin a bhios e a’ tighinn a-mach an clò, agus mar sin, cha chan mi an còrr mun fhoillseachadh fhèin an-dràsta. Bidh barrachd naidheachd agam mu sin an ceann tamaill bhig, tha mi an dòchas. Ach bu toil leam beagan innse mun ghnìomh eadar-theangachaidh a thug sinn chun na h-ìre seo, oir bha e àraid agus uabhasach inntinneach.

Bidh cuid agaibh eòlach air an acaideamach, sgrìobhadair agus irisiche Eoin Ó Murchú. Uil b’ e Eoin a rinn an t-eadar-theangachadh, ach seo an rud, bha taic aige … taic shaibeirneatach. Tha ùidh aig Eoin ann an tùr innealta, agus eadar-theangachadh innealta, agus bha e feòrachail, an gabhadh nobhail ann an Gàidhlig na h-Alba eadar-theangachadh gu Gàidhlig na h-Èireann leis an inneal eadar-theangachaidh Intergaelic?

Nis, cha robh Eoin an dùil gun dèanadh Intergaelic eadar-theangachadh leis fhèin a bhiodh math gu leòr airson foillseachadh. Gu soilleir, chan eil eadar-theangachadh innealta aig an ìre sin fhathast. Ach bha Eoin feòrachail, am b’ urrainn dha a chleachdadh mar a’ chiad cheum — .i. gun dèanadh Intergaelic a’ chiad ruith-seachad, agus an uair sin, gun sgioblaicheadh esan an toradh — agus an sàbhaileadh gnìomh dha leithid ùine dha?

B’ urrainnear am pàipear a sgrìobh Eoin mun ghnìomh a leughadh an seo. Is coltach gun do dh’oibrich an cleas glè mhath. Bha an t-eadar-theangachadh a rinn Intergaelic cuimseach math, no math gu leòr gun do rinn e an gnìomh eadar-theangachaidh mòran na bu luaithe uile gu lèir.

Anns a’ phàipear aige, tha Eoin a’ toirt iomradh air cuid dhe na ceistean eisteadaigeach, agus gu h-àraidh, na ceistean beusach a dh’èireas às an deuchainn seo. Agus sin an taobh a tha gu sònraichte inntinneach dhomhsa, agus gu math iomchaidh, saoilidh mi, ri taobh cuspair na nobhail. Gu dearbh, tha Eoin a’ cumail a-mach gur e seòrsa de dh’eadar-theangachadh os-theacsail a th’ ann: a’ dèanamh eadar-theangachadh de leabhar mu thùr innealta, le tùr innealta.

Gu cinnteach, tha an deuchainn aig Eoin a’ togail na ceist: an gabh na h-innealan ri obair nan eadar-theangairean uile gu lèir aon latha? Saoilidh mi fhìn, gur coltach, luath no mall, gun gabh iad ri ar n-obair uile. Saoilidh mi nach e ceist a th’ ann an gabh tùr innealta ris an obair againn uile ach cuin?

Air a phostadh ann an Ficsean-saidheans, naidheachd, saibeirneatachd | 3 beachd(an)

Penguin Classic

Air Cuan Dubh Drilseach

Tha seo sgoinneil. ’S e làrach a th’ ann far am b’ urrainn dhut Penguin Classic a chruthachadh dhut fhèin. B’ urrainn dhut Oxford World Classic a dhèanamh cuideachd. Uairean de spòrs!

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

Bruidhnean is Teintidhean

Bruidhnean is teintidhean
B’ e neard DnD uabhasach a bh’ annam nuair a bha mi òg. Thachair mi ris a’ gheama reusanta tràth na eachdraidh, mu ’80 – ’81 bu dòcha. Tha na seann leabhraichean, air an caitheamh gu mòr, fhathast ann an dachaigh mo phàrantan ann am badeigin. Bha mi a’ smaoineachadh uime a-raoir, is mi nam shìneadh nam leabaidh, gun chadal, is a’ caitheamh ùine a’ coimhead sgudail air an eadar-lìon. Bhuail mi air bhideo de Stephen Colbert ga iomairt, agus thug e air ais mi gu làithean m’ òige.

Bidh cuid dhe na h-oileanaich agam a’ ruith iomairt anns a’ Ghàidhlig, agus tha mi a’ smaoineachadh gu bheil sin dìreach sgoinneil, agus gu math iomchaidh cuideachd. Nach tàinig mòran dhen chultar ùr-sgeulachd (fantasaidh) seo bho chultar nan Gàidheal co-dhiù, gu sònraichte bhon fhicsean aig J.R.R. Tolkien a bha a’ fuireach ann an Eige greis nuair a bha e ag obair air Tighearna nan Fàinne.

Bruidhean — mar as àbhaist, ’s e dìreach ‘toll-dubh’ a th’ againn air dungeon, ach lorg mi am facal ‘buidhean’ seo fhad ’s a bha mi a’ leughadh An Ubhal as Àirde, le Wilson McLeod agus Michael Newton. Is coltach gur e gnè de sgeulachdan na Fèinne a bh’ ann an sgeulachdan nam bruidhean, anns an rachadh an Fhiann a-steach ann an taigh seunta fon talamh (bruidhean) agus bhiodh aca ri strì an aghaidh shìthichean is uile-biastan. (tdd. 143-9) Gu math coltach ri DnD dhomhsa!

Teintidh — a-rithist, ged a chleachdamaid dìreach ’dràgon’ mar bu trice air dragon sa Ghàidhlig, lorg mi ‘teintidh’ ann an Dwelly (td. 944), agus tha e a’ còrdadh rium fada nas fheàrr, am facal fhèin a’ toirt ìomhaigh na bèiste dham inntinn gu soilleir.

Air a phostadh ann an Uncategorized | 2 beachd(an)

Bogadh Às na Freumhan an Dùn Èideann

RnA4

Bha fìor dheagh oidhche againn ann an Dùn Èideann Diluain aig Bun-Sgoil Taobh na Pàirce far an do chuir sinn an leabhar ùr agam air bhog. Seo cuid dhe na sgeulachdan a nochd anns na meadhanan:

Bhon taobh chlì: Marsaili NicLeòid, Leas-phrionnsabal na Colaiste; mi fhìn; Iain MacSuibhne, Leas-Phrìomh Mhinistear na h-Alba; Anna NicPhàil, Ceannard Bhun-Sgoil Taobh na Pàirce; agus Aonghas MacLeòid, Cathairiche a’ Bhùird aig Sabhal Mòr Ostaig.

RnA1

Ministear MacSuibhne a’ bruidhinn:

RnA6

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd