Bogadh STEALL 2.2 — Uibhist

steall2.2Tha mi toilichte innse gum bi mi fhìn agus Iain Fionnlaigh MacLeòid a’ leughadh aig tachartas bogaidh STEALL 02; an turas seo, am bogadh ann an Uibhist. Is fìor thoil leam am beachd aig foillsichear na h-irise, CLÀR, gun cùm iad tachartasan bogaidh ann an iomadh diofar sgìre, agus ’s e urram a th’ ann dhomhsa a bhith an sàs anns a’ bhogadh ann an Tìr a’ Mhurain. Bidh am bogadh na phàirt dhen fhèis litreachais agus bìdh ann an Uibhist, Toradh, agus thèid a chumail air Didòmhnaich, an 27mh dhen Lùnasdal aig 5f ann an Talla Chidhe ann an Loch Baghasdail. Chì mi an sin sibh!

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

Iar-apocaileaps a-nis

Tha a’ bhideo seo craicte. ’S e sgioba bhalach a th’ ann a snaig a-steach gu bunait-airm ann an Casachstàn los coimhead air dà sheann spàl-fànais Soibheatach, agus nuair a ràinig iad, lorg iad sealladh mar fhicsean-saidheans iar-apocaileapach, rudeigin coltach ri tobhta siobhaltais choimhich nach mairinn. Is iongantach nach deach an cur an grèim agus dhan phrìosan fad iomadh bliadhna, no nach deach am marbhadh. Chuala iad losgadh ghunaichean, chunnaic iad freiceadain, bha aca ri an cumail fhèin am falach iomadh uair, ach fhathast, thàinig iad às beò, le bhideo nan cois. Sgoinneil!

Via io9.com.

Air a phostadh ann an fànas | 1 bheachd

Mearan is dàsachd

Bha mi a’ lorg facal ùr, spòrsail air “insanity” do sgeulachd a bha mi a’ sgrìobhadh an latha eile. Bha mi air cus feum a dhèanamh de na seann charaidean mar ‘cuthach’ is ‘boile’ agus bha mi a’ lorg facal a bha inntinneach, rud beag mì-àbhaisteach, ach fhathast ri leughadh ann an litreachas nach robh tuilleadh is sean, agus abair gun do lorg mi ionmhas:

Ó Maolalaigh, Roibeart (2014) Am Buadhfhacal Meadhan-Aoiseach Meranach agus mearan, mearanach, dàsachdach, dàsan(n)ach na Gaidhlig. Scottish Studies: 37, td. 183-206.

Cha robh mi eòlach air an alt seo aig Rob Ó Maolalaigh ach leugh mi a-raoir e agus cha chreid gun do ghabh mi tlachd cho mòr à alt sgoileireil ann an ùine fhada. Mholainn gu mòr e. Chan e cànanaiche eachdraidheil a th’ annam, agus mar sin, cha do thuig mi a h-uile rud mu na h-atharrachaidhean-fuaim a thug buaidh air an sgrùdadh, ach bha an litreachas agus an eachdraidh smaoineachail. Is duilich gu bheil Rob cho tang a’ ruith Oilthigh Ghlaschu. Nach biodh e math nam b’ urrainn dha altan mar seo a sgrìobhadh làn-ùine. Feumaidh sinn obair air clònadh.

Air a phostadh ann an corpas ficsean-saidheans | 5 beachd(an)

Bogadh STEALL 2.1 — Obar Dheathain

Banner_02Fhuair mi brath bho Phrìomh-àros ChLÀR, agus is coltach gu bheil STEALL II air ruigsinn! Ù hù! Bidh an dàrna caibideil dhen nobhail agam a’ nochdadh innte: “Innis Sgairpe“. Urra ùr, planaid ùr, is motarothairean! Gheibhear an seo i: www.clar.online

Ma bhios sibh ann an Obar Dheathain, cumar a’ chiad bhogadh air an Didòmhnaich seo (28/5/2017), eadar 3– 5f, ann am Blackwell’s, 99 An t-Sràid Àrd. Bidh Michelle NicLeòid chòir sa chathair, le Seonag Monk, Aonghas Dubh MacNeacail agus Ruairidh MacÌomhair a’ leughadh. Gu mì-fhortanach, chan urrainn dhomh a dhol dhan fhear seo, ach is cinnteach gum bi e math! Thigibh ann!!

Niall_STEALL

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

An t-Adhar Ùr, le Dennis King

an t-adhar ur‘An t-Adhar Ùr,’ le Dennis King, Gairm 107, an Samhradh, 1979, tdd. 204–9.

Nuair a leugh mi ‘An t-Adhar Ùr’, air ball, thug i an nobhail Solaris leis an ùghdar Phòlainneach, Stanislaw Lem, dham inntinn. Tha an dà sgeulachd mu bhithean daonna a’ tachairt ri beatha choigreach a tha uile gu lèir coimheach dhuinn agus nach gabh tuigsinn bhon t-sealladh againne. Ann an Solaris, ’s e cuan beò air planaid chèin a th’ ann, agus anns ‘An t-Adhar Ùr’, ’s e àile ùr a tha a’ tighinn beò air an Talamh fhèin, le cuideachadh bho shaidheantairean Talamhach. Anns an dà sgeulachd mar sin, ’s e tè dhe na ceithir eileamaidean traidiseanta (ùir, uisge, teine is adhar) a tha beò ann an riochd taobh a-muigh tuigse mhic-an-duine, ach feumaidh na h-urracha anns na sgeulachdan gabhail ris a’ bheatha dho-thuisgsinneach roimhpe ann an dòigheigin.

Cuideachd, tha na h-eileamaidean beò anns an dà sgeulachd air an dealbhadh ann an dòigh choltach: bòidheach ach ann an cruth a chuireas ri an àraideachd. Seo an cuan beò ann an Solaris:

The gleaming sheath of the ocean heaves upward to form a vast ball that reflects sky, sun, clouds and the entire horizon in a medley of changing, variegated images. Diffracted light creates a kaleidoscopic play of colour.

Agus seo an t-àile beò anns ‘An t-Adhar Ùr’:

Bha sinn air ar cuairteachadh gu h-iomlan le cruinne fìnealta de sholas luasganach, mar gum b’ ann air ar slugadh le amoeba trìd-shoillseach, dathach.

Anns an dà sgeulachd, cha tèid rèite no dùnadh soirbh a thabhainn dhuinn. Cha tèid na bithean coimheach a thuigsinn a-riamh leis na h-aithrisichean, ach thèid na bithean daonna fhèin atharrachadh le bhith a’ fuireach fa chomhair beatha eile a tha glan às an aithne.

A bharrachd air an sgeulachd phrobhail, tha cleachdadh cànain anns ‘An t-Adhar Ùr’ airidh air iomradh. Chaidh ‘An t-Adhar Ùr’ a sgrìobhadh bho shealladh saidheantair a tha ag obair aig Oilthigh California aig Berkeley, agus ghabh King cùram sònraichte dhen bhriathrachas innte ceangailte ri obair-shaidheans. ’S e ‘ealdhain’ a th’ aige air ‘saidheans’ fhèin, agus mar sin, ‘computair-ealdhain’ air ‘saidheans-coimpiutair’ agus ‘luchd-ealdhain’ air ‘luchd-saidheans’ no ‘saidheantairean’.

Cha do thachair mi ri ‘ealdhain’ ga chleachdadh anns an t-seadh seo roimhe, ach tha e inntinneach. Tha a’ chiall sin ann an Dwelly ceart gu leòr, ach saoil, a bheil ealain a’ ciallachadh ‘science’ barrachd ann an seagh fharsaing mar ‘dòigh-eòlais’ seach anns an t-seagh shònraichte a tha bitheanta an-diugh, mar ‘eòlas-nàdair’?

P.S. Mòran taing do Eoin Ó Murchú airson an sgeulachd seo a thoirt dham aire!

Air a phostadh ann an FS Gàidhlig Tràth | 1 bheachd

Leabhar-d ACDD

Air cuan dubh drilseach-1Tha mi gu math toilichte innse gu bheil ACDD ri fhaighinn a-nis mar leabhar-d (leabhar dideatach/dealain). Bha CLÀR air a bhith ag obair air an leabhar-d o chionn fhada agus tha mi uabhasach taingeil dhaibh gun do rinn iad an saothair seo. Tha e iongantach dhomh, ach is coltach nach e gnìomh dìreach, soirbh a th’ ann idir, ma tha thu ag iarraidh a dhèanamh gu math. Bu chòir dha a bhith furasta, ach tha tòrr obrach ann, a’ dèanamh cinnteach gu bheil coltas ceart air an teacsa eadar na h-iomadh diofar innealan a leughas leabhraichean-d. Tha e ri fhaighinn an toiseach air Amazon, agus ged nach eil CLÀR no mi fhìn idir dèidheil air an ochd-chasach chalpach sin, tha sinn ag aontachadh gu bheil e cudromach gu bheil an aon seasamh aig nobhailean Gàidhlig ri nobhailean Beurla. Tha CLÀR an dòchas gum bi an leabhar-d ri cheannach air an làraich aca fhèin an ceann greis bheag, ma tha sibh ag iarraidh Amazon a sheachnadh uile gu lèir.

Agus ma tha sibh air an leabhar-d a cheannach, ciamar a tha e? Tha e coltach, le Kindle App,  gum b’ urrainnear an leabhar-d a leughadh air I-Pad, air fòn-làimhe Android, neo air coimpiutair-glùìn. Dè an coltas air air an inneal agaibh fhèin? Leig fios dhuinn!

Air a phostadh ann an naidheachd | Sgrìobh beachd

ACDD air Raidió na Life

B’ ann beagan sheachdainean air ais a rinn Róisín Adams on phrògram litreachais, Aon Scéal air Raidió na Life, agallamh le Eoin P. Ó Murchú mun eadar-theangachadh a tha e a’ dèanamh air ACDD bho Ghàidhlig na h-Alba gu Gàidhlig na h-Èireann, agus mur robh cothrom agaibh èisteachd ris, tha an t-agallamh a-nis ri cluinntinn air Soundcloud gu h-àrd. Cuideachd, rinn Aonghus ó Lochlainn lèirmheas air an nobhail agus coltach gun do chòrd i ris! Tha Eoin còir air a bhith ag obair air an eadar-theangachadh gu làidir fad greis a-nis, agus tha sinn an dòchas gun tig e a-mach an clò ann an ùine nach bi ro fhada. Tha mi fhìn a’ dèanamh fiughair mhòr ris. Bidh e aibheiseach math!

Air a phostadh ann an corpas ficsean-saidheans, Ficsean-saidheans | Sgrìobh beachd