Air Cuan Dubh Drilseach

Tha an sianail Youtube Gurnnurn air bhideo a chur suas dhiom a’ bruidhinn aig an dàrna bogadh aig STEALL ann an Inbhir Nis, ann an conaltradh ri Iain MacIllechiar còir agus a-mach air sgrìobhadh sreathach mar phòsadh eadar sgrìobhadh nobhail agus sgrìobhadh sgeulachdan goirid fa leth. Thug Iain iomradh air an fhicsean shreathach aig Charles Dickens mar eisipleir tràth dhen nos fhoillseachaidh seo, ach cuideachd, mar eisipleir tràth eile, dh’fhaodadh iomradh a thoirt air  Iain Mac Cormaic agus a’ chiad nobhail Ghàidhlig, Dùn-Àluinn no an t-Oighre ’na Dhiobarach, a thàinig a-mach an clò ann an sreath anns a’ People’s Journal ann an 1910, mus tàinig i a-mach mar leabhar ann an 1912.

Kidd, S.M. (2006) The forgotten first: John MacCormick’s ‘Dùn-Àluinn’. Scottish Gaelic Studies, 22, tdd. 197–219.

Bha oidhche bogaidh eile gu math soirbheachail aig STEALL ann an Inbhir Nis. Fhuair mi lioft le Meg Bateman às an Eilean Sgitheanach an dèidh obair, agus fhuair sin ann dìreach ann an àm. Leugh Maoilios Caimbeul agus Meg, agus sheinn Aonghas Mac a’ Phì a’ phìob, uile fo stiùireadh Iain MacIllechiar a bha anns a’ chathair. Cha robh mi fhìn an dùil leughadh, ach chaidh iarraidh orm ann an ruith a’ ghnothaich, agus tha mi an dòchas nach do rinn mi masladh às. Bha an sgeulachd aig Maoilios uabhasach inntinneach, ga sgrìobhadh ann an sruth-inntinn, agus ged a leugh mi an sgeulachd aig Meg mar thà, bha e fiù ’s na b’ fheàrr èisteachd rithe beò. Tha rudeigin cho taitneach mun dòigh leughaidh aig Meg.
Bha an café loma làn iomairtichean Gàidhlig Inbhir Nis, sean is òg, agus dìreach coltach ri Glaschu, bha faireachdainn dàimheil air an tachartas air fad. Chuir mi fhìn, Meg, John is Lisa Storey, agus Iain Wentworth crìoch air an oidhche aig an taigh-seinnse ùr aig Black Isle Brewery. ’S e taigh-seinnse glan, mòr, fosgailte, le mòran dighe annasach gun alcol. Ghabh mi fhìn rudeigin sùbh-craoibh, builgeanach a bha ùrachail agus an dearbh rud a bha a dhìth. Agus an rud a b’ fheàrr mun àite: bha àmhainn phiotsa aca. Bha e ro anmoch agus mar sin, cha d’fhuair mi cothrom am piotsa aca fheuchainn; feumaidh mi dol air ais!
Dh’iomain mi fhìn an càr dhachaigh, agus ged a bha na daimh a’ feuchainn ri mo chur tuathail, a’ leum nar rathad aig a’ mhionaid mu dheireadh agus iad cho tiugh ri ìm mu thaigh-òsta Chluanaidh, fhuair sinn dhachaigh slàn, sàbhailte. Abair gun robh mi claoidhte aig obair an ath latha, ach b’ fhiach e.

Cuimhnichibh gum bi am bogadh mu dheireadh aig STEALL 1 ann an Dùn Èideann air Dihaoine, an 18mh dhen t-Samhain, aig 50 Cearnag Sheòrais, Oilthigh Dhùn Èideann, aig 8f. Cha dearg mi fhìn air tighinn ann, ach air fianais nan tachartasan ann an Glaschu agus Inbhir Nis, tha e a’ dol a bhith math!

Deabhan le @BBCIainMac, @LiamAlastair, agus @alisonlang. Bhideoan le Gurnnurn. Mìle taing!

Abair oidhche a bh’ aig STEALL ann an Glaschu Diardaoin! Theich mi bho obair air an trèana bhon Chaol mu 12f, an dùil Glaschu a ruigsinn còrr is uair thràth, ach los gun robh duilleagan fliucha air an rèile, chaill mi trèanaichean, agus cha do ruig mi an café ach gu beagan mhionaidean mus do thòisich am fleadh. Chaill mi am bogadh aig an leabhar ùr aig Niall O’Gallagher, agus is truagh sin, ach nuair a thàinig mi a-steach, bha am partaidh air bhoil agus an t-àite loma làn ghaisgeach Gàidhlig Glaschu.

Cha chreid mi gun robh oidhche cho spòrsail agam ann an greis mhòr. Bha faireachdainn cho bàigheil ann agus a h-uile duine moiteil à Lisa Storey agus à muinntir ChLÀR air fad leis cho grinn, brèagha ′s a tha an iris ùr. Rinn mi an leughadh agamsa agus bha cothrom agam èisteachd ri Seonag Monk a’ leughadh a’ phìos cianail èibhinn, drùidhteach aicese, Maureen NicLeòid a’ leughadh sgeulachd ghoirid ùr le Alasdair a’ Bhocsair, Pàdraig MacAoidh a’ leughadh cuid dhen bhàrdachd ùir aicesan, agus òran Gàidhlig ùr le Robbie Anndra MacLeòid. Dhearg an t-òran aig Robbie Anndra orm gu làidir, agus gun do sgrìobh e òran ann an stoidhle nuadh ach le comhardadh ceart Gàidhlig, rud nach eil idir cumanta anns an latha an-diugh.

Ma chaill sibh am fleadh ann an Glaschu, ach sibh faisg air Inbhir Nis, cuimhnichibh gum bi bogadh eile ann, bogadh Steall 1.2, an ath sheachdain, Dimàirt, a’ chiad latha dhen t-Samhainn, aig 7f, ann an Artysans Café, le Aonghas Mac a’ Phì a’ seinn na pìoba, Maoilios Caimbeul agus Meg Bateman a’ leughadh, agus Iain MacIllechiar mar fhear an taighe. Ged nach bi mi fhìn a’ leughadh, thuirt Meg gum faighinn lioft sa chàr aice, agus mar sin, bidh mi ann agus deiseil airson partaidh mhòr.

Dealbhan le Shelagh Chaimbeul.

Tha e a’ toirt gàirdeachas mòr dhomh innse gum bi an nobhail ùr agam a’ tighinn a-mach ann an sreath am broinn na irise ùire, STEALL. An Luingeas Dorcha air Fàire as ainm dhi, agus ’s ann innte a bhios sinn a’ leantainn Sàl, Rìosa, A-Hiom agus ghrunnan charactaran ùra anns na dàna-chuairtean aca an dèidh Air Cuan Dubh Drilseach. Thig caibideil ùr a-mach anns gach eagran dhen iris, a’ tòiseachadh leis a’ chiad chaibideil ann an STEALL 01:  “Sia Òirlich bhon Ghrèin.”

Tha an nobhail ùr seo air a bhith anns a’ bheairt fad greis mhòr, agus bha mi gu spreidheadh le iorpais, ag iarraidh an naidheachd a sgaoileadh. Tha mi air mo dhòigh ghlan a-nis gum b’ urrainn dhomh bruidhinn uimpe. Cha chan mi cus an seo mun sgeulachd fhèin ge-tà, ach gun nochd mòran dhe na prìomh charactaran bho ACDD innte.

Cuideachd, tha mi ag iarraidh a ràdh gu bheil mi uabhasach taingeil gun do dh’aontaich CLÀR gun nochdadh an nobhail ann an sreath ann an STEALL. ’S e leasachadh air leth cudromach a th’ ann an STEALL agus ’s e urram a th’ ann a bhith a’ gabhail pàirt ann.

Bidh STEALL 01 ga cur air bhog ann an Glaschu air an Diardaoin seo tighinn agus bidh mi fhìn ann, a’ leughadh bhon chiad chaibideil. Ma bhios sibh geàrr air Glaschu air Diardaoin, gun tig sibh ann!

https://twitter.com/literarydundee/status/789727713359720448

Bha cothrom agam tachairt ri Matthew Fitt aig Fèis Litreachais Dhùn Dè an-dè. Bha deagh chòmhradh againn air an àrd-ùrlair, le Pàdraig MacAoigh sa chathair. Chaidh an ùine seachad cho luath! Is duilich nach robh barrachd tìde againn do cheistean. Meal-a-naidheachd a Phàdraig cuideachd, a tha air a’ gheàrr-liosta aig Duais Chomann Crann na h-Alba airson an leabhair bhàrdachd aige, Gu Leòr/Galore. Math a rinn thu!

Fòto le Literary Dundee.

Tha naidheachd air leth agam an-diugh: thèid iris litreachail ùr a chur air bhog aig deireadh na mìosa, iris litreachail Ghàidhlig, agus bidh rosg bhuamsa na broinn! Chan urrainn dhomh cus a ràdh aig an ìre seo, ach thig barrachd naidheachd a-mach an ceann greis. Chì sibh gu bheil làrach-lìn ùr aig CLÀR ― www.clar.online ― agus air an làraich, chì sibh gu bheil beagan fiosrachaidh am follais mun iris. Bidh am bogadh ga chumail aig Siempre Bicycle Cafe, Partaig (ri taobh Fo-thalamh Kelvinhall), Glaschu, 7.00f air Diardaoin, 27 an Dàmhair, agus uaireigin ron sin, cuirear clàr-innse na h-irise suas air an làraich ùir. ’S ann an uair sin as urrainn dhomh barrachd innte mun sgrìobhadh agam fhìn innte. Cumaibh sùil air an làraich seo ― tha e a’ dol a bhith uabhasach math!